Het is weer bijna winter en de grote vraag is wat voor winter krijgen we? Misschien hoop jij op een winter vol sneeuwpret? Of kan het jou niet zacht genoeg zijn, zodat je energierekening niet te hoog uitvalt? In deze winterverwachting bespreken we de trends voor de komende winter.
Hieronder bespreken we een aantal signalen voor de komende winter in België.
1. Kan het nog wel winteren in België?
Tegenwoordig verlopen de meeste winters zacht en nat en dat heeft alles te maken met de opwarming van ons klimaat. Zachte zuidwestenwinden komen vaker voor en voeren nog zachtere lucht aan dan in het verleden en de koude noorden- tot oostenwinden zijn minder koud geworden. Toch horen ook vorst en sneeuw zeker nog in onze winters thuis, het komt alleen minder vaak dan vroeger voor. Zeker in de Ardennen komt het zelfs in zachte winters nog wel vaak tot korte periodes met sneeuw.
Deze eeuw zijn zo’n 75% van de winters zachter dan normaal verlopen en slechts 25% van de winters verliep relatief koud. Statistisch gezien is de kans op een koude winter dus slechts 25%, maar ook in zachte winters kwam het de afgelopen jaren soms tot schaatspret.
2. Zachte herfst voorbode van een zachte winter
Deze herfst zal eindigen in de top 10 van zachtste herfsten sinds de start van de metingen met 12,1 graden tegen 11,2 graden als huidige normaal. Voor winterliefhebbers is dit geen goede voorbode, want na de tien zachtste herfstseizoenen ooit gemeten volgde er twee keer een normale en zes keer een zachte tot zeer zachte winter. Na de zachte herfst van 2009 volgde een koude winter met een ijzig koude januari en een sneeuwrijke februari. Ook na de bijzonder zachte herfst van 2005 verliep de winter relatief koud.
3. De invloed van de Noordzee
De Noordzeetemperatuur is op dit moment vrij normaal met een graad of 12. Dit betekent dat bij wind vanaf zee het in december nog niet direct heel koud kan worden. Dit geldt vooral voor de kustgebieden en het noordwesten van het land. In het centrum en oosten is de invloed van de relatief warme zee beperkter. In december is de Noordzee altijd nog relatief warm t.o.v. het land. Het zeewater kan een voedingsbodem zijn voor stevige buien, wanneer koude lucht vanuit het noorden over de zee stroomt. Landinwaarts kunnen deze buien dan een winters karakter krijgen en boven de heuvels stijgt de kans op sneeuw.
4. Zwakke La Niña verwacht
Komende winter is opnieuw sprake van een zwakke La Niña. Rondom de evenaar worden natte gebieden hierdoor nog natter en droge gebieden nog droger. Het is feitelijk een versterking van het normale weer. De effecten van La Niña op het weer in België zijn beperkt en met het weer in onze winter is geen verband aangetoond. Wel neemt de kans op een natte lente af van 33 naar 20 procent, maar na een zwakke La Niña is dit verband minder sterk.
Welk weer is normaal in de Belgische winter. Je leest het in dit artikel.
5. Heeft een actieve zon invloed op de winter?
Op dit moment is de zon erg actief en zitten we op een maximum, waarin er veel zonuitbarstingen zijn. We hebben daardoor dit jaar al meerdere keren noorderlicht vanuit België kunnen waarnemen en ook in de komende winter zal dit bij helder weer mogelijk een aantal keer het geval zijn. Daarmee kun je in elk geval van een mooi schouwspel genieten, maar de activiteit van de zon zegt niets over het weer in de komende winter. In het verleden vonden koude winters willekeurig plaats tijdens zonnevlekkenminima en tijdens -maxima. Op basis van de zonnecyclus hoeven we dus niet uit te gaan van een zachte winter, want er is geen verband aangetoond.
6. De sneeuwbedekking op het noordelijk halfrond
Om koude lucht in ons land te krijgen moet de wind uit het noorden tot oosten waaien en moet het in Noord- of Oost-Europa koud zijn. Is het daar nog zacht, dan brengt zelfs een noorden- of oostenwind de winter niet snel in ons land.
Begin november was de winter nog niet goed op gang gekomen in Scandinavië en Rusland, maar inmiddels stroomt er met regelmaat koude lucht afkomstig van de Noordpool over deze gebieden heen en begint het sneeuwdek zich uit te breiden. Het ziet ernaar uit dat deze sneeuw op veel plaatsen blijft liggen tot begin december en dit betekent dat als de wind in december naar het noordoosten draait, koude lucht naar ons land kan worden aangevoerd.
7. Weermodellen: winter begint met minder zuidwestenwinden
De seizoensmodellen tonen voor de komende winter een grotere kans op winterse perioden. Normaal grossiert de winter in zuidwestenwinden, maar nu zijn er meerdere indicaties dat de wind vaker dan gebruikelijk uit een andere hoek zal waaien. Het sterkst zijn de signalen voor een afname van de zuidwestenwinden voor de tweede helft van december en voor januari.
December is traditioneel de maand met de meeste zuidwestenwinden, dus een afname betekent nog niet dat de wind de hele tijd uit een andere hoek zal waaien. Maar de kans op winterse dagen met sneeuw en vorst is wel iets groter dan normaal, doordat de wind soms koude lucht aanvoert. Als deze verandering daadwerkelijk halverwege december inzet vergroot dit de kans op een witte kerst. Statistisch is deze kans voor Laag-België 7%, maar met deze vooruitzichten schatten we de kans voorlopig in op 15%.
In januari neemt de kans op de aanvoer van koude en droge lucht nog wat verder toe. Ben je schaatsliefhebber? Dan mag je vooral in januari hopen op een korte periode met natuurijs, maar dan moet de aangevoerde lucht wel helder genoeg zijn. Laaghangende bewolking en mist kunnen de vorst temperen. In februari keren de overheersende zuidwestenwinden waarschijnlijk terug. In dat geval zou februari nat en onstuimig kunnen verlopen.
Conclusie: kans op winterweer groter dan vorig jaar
Er zijn weinig signalen die wijzen op een koude winter, maar winterliefhebbers mogen vooral in de tweede helft van december en in januari hopen op korte periodes met kouder winterweer. De betrouwbaarheid van seizoensmodellen is beperkt, maar en zijn meerdere signalen die erop wijzen dat de overheersende zuidwestenwinden niet zo dominant zullen zijn als normaal. Wie weet komt het zomaar tot een weekje sneeuw- of ijspret. En dat zou al meer winterweer betekenen dan vorig jaar. In februari lijkt de kans op natter en onstuimiger weer toe te nemen.
In onze maandverwachtingen houden we je op de hoogte over het verloop van de winter.
